Yapay Zekâ Çağında Bilinçli Dijital Yurttaşlık
“Yapay Zekâ Çağında Bilinçli Dijital Yurttaşlık” odağındaki bu fikir, öğrenciler ve öğretmenler için ortak ülkelerde denenebilecek bir öğrenme tasarımı önerir. Katılımcılar aynı görevi farklı araçlarla gerçekleştirir, çıktıları doğruluk ve kapsayıcılık açısından karşılaştırır ve insan denetimli kullanım ilkeleri geliştirir. Dijital Yetkinlik boyutu, ana uygulamaya tamamlayıcı görevlerle eklenir. Ortaklar yerel pilotları karşılaştırır; işe yarayan uygulamaları kendi koşullarına uyarlanabilir bir kaynak hâline getirir.
Örnek Proje Fikri
Sonuç listelerindeki başlıklardan esinlenilerek hazırlanmış editoryal öneridir. Kaynak projenin gerçek başvuru veya uygulama metni değildir. Katılımcı sayısı, süre ve bütçe ihtiyaç analizine göre ayrıca belirlenmelidir.
Uzman açıklaması
İhtiyaçtan etkiye mantık zinciri
- 1
İhtiyaç
Öğrenciler yapay zekâ araçlarını ödevlerde kullanıyor ama ürettikleri cevabı doğrulamıyor. Kanıt: öğrencilere kısa bir kullanım anketi ve bir yapay zekâ cevabındaki hatayı bulma görevi; öğretmen görüşmeleri.
- 2
Hedef
Öğrencilerin yapay zekâ çıktısını kaynakla doğrulama ve sınırlarını açıklama becerisini geliştirmek.
- 3
Faaliyet
Ortak okulların öğrencileri aynı görevi farklı araçlarla yapar, sonuçları doğruluk ve önyargı açısından karşılaştırır; iki okul birlikte bir sınıf kullanım ilkesi yazar.
- 4
Çıktı
Doğrulama görevlerinden oluşan bir ders seti ve öğrencilerle birlikte yazılmış “sınıfta yapay zekâ kullanım ilkeleri” belgesi.
- 5
Ölçülebilir etki
Ölçüm: başta ve sonda aynı hata bulma görevi. Örnek hedef: hatayı bulan öğrenci oranında belirgin artış ve ilkelerin okul yönetmeliğine eklenmesi.
Bu örnek neden güçlü?
- Konu güncel ve “dijital dönüşüm” yatay önceliğine doğrudan bağlanıyor.
- Etki, katılım sayısıyla değil, aynı görevin ön ve son ölçümüyle gösteriliyor.
- Öğrencilerin ilkeleri birlikte yazması, katılımı sembolik olmaktan çıkarıyor.
Kendi kurumunuza nasıl uyarlarsınız?
- Kendi okulunuzda tek bir ders ve sınıf düzeyi seçin. Örneğin 8. sınıf Türkçe dersinde metin özetleme.
- Okulunuzda yapay zekâ kullanımına dair bir kural yoksa, kuralı yazmayı proje çıktısı yapın.
- Ortağınızın farklı bir yaklaşımı olsun. Örneğin araçları yasaklayan bir okulla serbest bırakan bir okulun karşılaştırılması güçlü bir gerekçedir.
Yayın: 23 Ekim 2026
Kaynaklar: Erasmus+ Programme Guide (Avrupa Komisyonu) · Guide for Experts on Quality Assessment 2026 (İrlanda Ulusal Ajansı yayını)
Amaçlar
• Yapay Zekâ Çağında Bilinçli Dijital Yurttaşlık konusunda başlangıç ihtiyaçlarını belirlemek ve hedeflenen öğrenme becerilerini geliştirmek. • Doğrulanmış örnek görevler ve sorumlu yapay zekâ kullanım kontrol listesi; ayrıca adım adım dijital görev rehberi ve erişilebilir örnek materyaller üretmek ve katılımcılarla test etmek. • Gelişimi hata tespiti, kaynak doğrulama, önyargıyı fark etme ve gerekçeli araç seçimi üzerinden izlemek; başarılı uygulamaları kurumun düzenli öğrenme çalışmalarına aktarmak.
Faaliyetler
1. İhtiyaçları ve ortak hedefleri belirleme “Yapay Zekâ Çağında Bilinçli Dijital Yurttaşlık” için katılımcı görüşlerini toplamak; erişim engellerini, görev dağılımını ve başarı göstergelerini belirlemek. 2. Ortak hazırlık ve öğrenme atölyesi Doğrulanmış örnek görevler ve sorumlu yapay zekâ kullanım kontrol listesi için örnek görevleri birlikte hazırlamak ve küçük bir grupla gözden geçirmek. 3. Yerel pilotlar ve uluslararası paylaşım Katılımcılar aynı görevi farklı araçlarla gerçekleştirir, çıktıları doğruluk ve kapsayıcılık açısından karşılaştırır ve insan denetimli kullanım ilkeleri geliştirir. Ortaklar örnek ürünleri paylaşarak yerel farklılıkları tartışır. 4. Değerlendirme, paylaşım ve devamlılık Hata tespiti, kaynak doğrulama, önyargıyı fark etme ve gerekçeli araç seçimi üzerinden öğrenmeyi değerlendirmek; kaynakları iyileştirip kurumun düzenli çalışmalarına eklemek.
Yaygınlaştırma
Sonuçlar okullar ve öğretmen ağları ile uygulamalı bir paylaşım oturumunda tanıtılır. Doğrulanmış örnek görevler ve sorumlu yapay zekâ kullanım kontrol listesi; ayrıca adım adım dijital görev rehberi ve erişilebilir örnek materyaller erişilebilir Türkçe ve İngilizce açıklamalarla yayımlanır; ortakların diğer dillerine uyarlama planlanır. Kullanım, indirme sayısının yanında materyali deneyen kurumların geri bildirimleriyle izlenir. Paylaşılan örneklerde kişisel veriler ve içerik izinleri gözetilir.
Bütçe Mantığı
Kaynaklar öğretim tasarımı, araç denemeleri, erişilebilir uyarlamalar ve veri paylaşmadan kullanılabilen ortamlar için planlanır. Her faaliyet, somut çıktısı ve gereken emek/malzeme ile gerekçelendirilir. Mevcut araçlar ve uzaktan ortak çalışma değerlendirilir; yüz yüze buluşmalar yalnızca öğrenme amacına katkısıyla tasarlanır. Katılımcı sayısı, süre ve hibe tutarı ihtiyaç analizi sonrasında belirlenir; kaynak projenin bütçesi bu önerinin bütçesi sayılmaz.
İlham kaynağı
Conscious Citizens in the Digital World: Literacy with AI
Almanya 2026 Erasmus+ KA210 SCH Proje Sonuçları