Faaliyet, çıktı ve etki arasındaki fark nedir?

Bu kavramlar bir zincirin halkalarıdır: yaptığınız iş, ürettiğiniz şeyi; ürettiğiniz şey insanlardaki değişimi; o değişim de kurumdaki kalıcı farkı doğurur.

• Faaliyet: Yaptığınız iş. Örneğin, iki okulun öğretmenlerinin katıldığı beş günlük bir öğrenme-öğretme faaliyeti.
• Çıktı: Faaliyet sonunda elinizde kalan somut ürün. Örneğin, 12 ders planından oluşan ortak bir okuma etkinlikleri seti.
• Sonuç: Katılımcılarda gözlenen değişim. Örneğin, setin uygulandığı sınıflarda okuduğunu anlama puanının yükselmesi.
• Etki: Proje bittikten sonra da süren, kurum veya çevre düzeyindeki değişim. Örneğin, setin okulun yıllık planına girmesi ve ilçedeki iki okul tarafından benimsenmesi.

“Projeye 200 öğrenci katılacak” ifadesi etki değildir; bu bir katılım sayısıdır. “Web sitesi kurulacak” ifadesi de etki değil, bir çıktıdır. Değerlendirici etki bölümünde “proje bittikten sonra ne değişmiş olacak ve bunu nasıl bileceğiz?” sorusunun cevabını arar.

Göstergeler nicel (sayı, yüzde) veya nitel (gözlem, görüşme, öğrenci ürünü) olabilir. İyi bir gösterge neyin, kimde, ne zaman ve hangi araçla ölçüleceğini söyler.

• Faaliyet göstergesi: Gerçekleşen faaliyet ve katılımcı sayısı
• Çıktı göstergesi: Hazırlanan ürünün kapsamı ve kalitesi, örneğin ortak öğretmenlerce test edilmiş 12 ders planı
• Sonuç göstergesi: Ön test ve son test farkı, öğretmen gözlem formu
• Etki göstergesi: Uygulamayı sürdüren öğretmen sayısı, ürünü kullanan başka kurumlar

Her faaliyetin hangi çıktıya, her çıktının hangi sonuca hizmet ettiğini zaman çizelgesinde de görünür kılın. Değerlendirme ve ölçüm anlarını (ön test, son test, izleme toplantısı) çizelgeye ayrı satırlar olarak eklemek, “izleme ve değerlendirme” sorusunu da güçlendirir.